Metadata

Form type: Natural monument
Voivodeship: —
Area: 0.56 ha
Established: 1987
CRFOP ID: 98453 Decision document (PDF) ↗
Public coordinates: —
Verified: Yes

Object & location

Object type: Jednoobiektowy
Monument description: Profil geologiczny Doły Biskupie stanowiący północną i północno-wschodnią ścianę nieczynnego kamieniołomu Doły Biskupie oraz kamieniołom Witulin odsłaniający skały wieku triasowego należące do górnego retu (dolny trias, warstwy z Krynek) oraz do wapienia muszlowego (środkowy trias). Pierwotnie pomnikiem przyrody była północna ściana nieczynnego kamieniołomu Doły Biskupie długości 100 m i wysokości 15-20 m. Ze względu na zapełzywanie ściany i jej zarastanie obecnie widoczne są tylko fragmenty profilu. Dlatego objęto ochroną także kamieniołom Witulin, w którym profil skał jest znacznie bardziej czytelny. Łączna długość ścian obu kamieniołomów Doły Biskupie i Witulin, objętych ochroną, wynosi 260 m a ich powierzchnia – 0,56 ha. Wysokość ścian wynosi 15-20 m. Pomnik przyrody zlokalizowany jest na trzech działkach o numerach: 555, 558/2 i 647/4 – obręb Doły Biskupie. Profil geologiczny Doły Biskupie stanowi północna i północno-wschodnia ściana nieczynnego kamieniołomu Doły Biskupie, długości ok. 100 m oraz kamieniołom Witulin. Odsłaniają się tu skały wieku triasowego należące do górnego retu (dolny trias, warstwy z Krynek) oraz do wapienia muszlowego (środkowy trias). W obu kamieniołomach osady retu są wykształcone jako szarożółte, gruboławicowe piaskowce średnio- i gruboziarniste, miejscami zlepieńcowate. Mogą zawierać żwirek kwarcowy lub zaokrąglone okruchy mułowca, które pozostawiają po sobie owalne pustki, oraz pokruszone muszle małżów. Miejscami w piaskowcach widoczne jest skośne warstwowanie a także struktury sedymentacyjne zwane riplemarkami. Obecność skorupek małża Costatoriacostata potwierdza przynależność piaskowców do retu. W piaskowcach znaleziono tropy gadów z rodzaju Chirotherium. Grubość skał węglanowych, należących do wapienia muszlowego, wynosi ok. 11 m. W dolnej części są to wapienie zawierające skamieniałości morskich organizmów: liliowców i ramienionogów. Nad wapieniami leży kilkumetrowy pakiet dolomitów a powyżej ponownie wapienie ze skamieniałościami, wśród których, poza liliowcami i ramienionogami obecne są także ślimaki. Miejscami, w górnej części warstw wapieni widoczna jest falista laminacja. Opisane skały reprezentują dolny wapień muszlowy. Nad nimi leżą dolomity margliste i margle środkowego wapienia muszlowego, pozbawione skamieniałości. Górną część profilu budują cienkoławicowe wapienie, zawierające szczątki kręgowców, ramienionogów i roślin z wkładkami iłowców, należące do górnego wapienia muszlowego. Profil kamieniołomu Doły Biskupie jest zapisem dalszej historii geologicznej omawianego obszaru, której początek przedstawia odsłonięcie geologiczne Doły Biskupie. W olenku, pod koniec wczesnego triasu, miała miejsce transgresja morska. Na utworach lądowych, rzeczno-jeziornych, osadziły się piaskowce retu, powstałe w płytkim, przybrzeżnym morzu, okalającym ląd świętokrzyski. W środkowym triasie morze się powiększyło, zalewając znaczną część lądu świętokrzyskiego. Skały wapienia muszlowego powstały w płytkim, otwartym morzu. Obecnie odsłonięcia w ścianach kamieniołomów mają naturalną formę urwisk skalnych o dużych walorach krajobrazowych.
Boundary description: Pomnik przyrody zlokalizowany jest na działkach nr 555, 558/2 i 647/4 - obręb Doły Biskupie

Identification & supervision

INSPIRE ID: PL.ZIPOP.1393.PP.2607053.94 PDF ↗
Supervisor: Burmistrz Miasta i Gminy Kunów

Establishing act

Zarządzenie Nr 23/87 Wojewody Kieleckiego z dn. 2.10.1987 r. w sprawie uznania za pomniki przyrody.

Dz. Urz. z 1987r. Nr 19. poz. 223. · Dz. Urz. Woj. Kieleckiego · 1987-10-02

Amendments

Name	Designation	Publication	Pub. date
Uchwała Nr LXXXI.528.2022 Rady Miejskiej w Kunowie z dnia 29 września 2022 r. w sprawie pomników przyrody nieożywionej położonych na terenie...	Dz. Urz. z 2022 r. poz. 3377	Dz. Urz. Województwa Świętokrzyskiego	2022-10-04
Rozporządzenie Wojewody Świętokrzyskiego Nr 35/2007 z dn. 12.12.2007 r. w sprawie uznania za pomniki przyrody	Dz. Urz. Z dn. 14.12.2007 r. Nr 239, Poz.3552	Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego	2007-12-14
Uchwała Nr LII/297/2021 Rady Miejskiej w Działoszycach z dnia 24 listopada 2021 r. w sprawie pomników przyrody	Dz. Urz. z 2021 r. poz. 4534	Dz. Urz. Województwa Świętokrzyskiego	2021-12-16
Uchwała nr LXXI/376/2022 Rady Miejskiej w Działoszycach z dnia 29 lipca 2022 r. w sprawie zmiany uchwały nr LII/297/2021 Rady Miasta i Gminy...	Dz. Urz. z 2022 r. poz. 2732	Dz. Urz. Województwa Świętokrzyskiego	2022-08-04
Rozporządzenie Wojewody Świętokrzyskiego Nr 35/2007 z dn. 12.12.2007 r. w sprawie uznania za pomniki przyrody	Dz. Urz. z dn. 14.12.2007 r. Nr 239, Poz.3552	Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego	2007-12-14
Uchwała Nr X/64/2019 Rady Miejskiej w Działoszycach z dnia 23 maja 2019 roku w sprawie pomnika przyrody	Dz. Urz. z 2019 r. poz. 2517	Dz. Urz. Województwa Świętokrzyskiego	2019-06-10
Rozporządzenie Nr 7/94 Wojewody Kieleckiego z dn. 4.08.1994 r. zmianiające zarządzenie w sprawie uznania za pomniki przyrody	Dz. Urz. z dn. 30.08.1994 r. Nr 8, poz. 55	Dz. Urz. Woj. Kieleckiego	1994-08-30
Uchwała Nr II/12/95 Rady Miejskiej w Pińczowie z dn. 15.03.1995 r. w sprawie zmiany uchwały Nr VII/45/94 z dn. 28.12.1994 r. w sprawie uznan...	—	—	1995-03-15

Profil geologiczny Doły Biskupie